الشيخ محمد تقي بهجت

415

جامع المسائل ( فارسي )

كراهت پر كردن شكم و مكروه است پر كردن شكم از طعام با كثرت اكل ؛ و در روايت تطبيق شده كريمهء * ( وَلا تُسْرِفُوا ) * بر كثرت اكل . و اظهر كراهت شبع است از اكل به نحوى كه ضد فراغ براى عبادات باشد ؛ و در روايت است چيزى احبّ نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نبود از اين كه گرسنه باشد با خوف خداى تعالى . و همچنين تثليث شكم براى محل طعام و شراب و تنفس مطلوب است . و افراطِ موجب ضرر و مرض ، حرام است ؛ و احوط ترك مظنون الضرر و مخوف الضرر است . و در حال سيرى ، خوردن غذا مكروه است و گاهى موجب مرض است . فرق شبع و تملَّى و شبع و تملَّى ، عموم من وجه دارند ، و به انتفاء شهوتِ طعام ، شبع حاصل مىشود اگر چه تملَّى نشده چنانچه در غذاهاى مقوّى معلوم است ، و تملَّى هم احياناً به واسطهء مرض و غير آن ، از شبع ، افتراق مىنمايد چنانچه به معاويه منسوب است . و تجشّؤ به جانب بالا مكروه است ؛ و همچنين آب دهن ريختن به جانب بالا . محرمات در باب أكل و شرب حرمت اكل از مائدهء شرب خمر يا مسكر حرام است اكل از مائده اى كه در آن شرب خمر يا مسكر ديگرى مثل فقاع مىشود ، يعنى در حال شرب ، و احوط ترك جلوس است بر آن مائده در حال شرب ، بخلاف ما بعد از وقوع شرب ؛ و در تعدى به سائر مجالس معصيت تأمّل است ، بلكه نهى از منكر با شرائط آن واجب است ، مگر آن كه احراز شود اهميت معصيت از شرب خمر در نظر شرع با موافقت با مورد اين حكم در خصوصيّات . حرمت اكل از مال مسلمان بدون دعوت و كسى را همراه بردن حرام است اكل از مال مسلمان و يا به حكم او بدون دعوت . و حرام است با خود ديگرى را مثل ولد بردن براى اكل ، مگر با فحوى و اذن مستفاد از شاهد حال ، نه با شكّ در اذن و رضاى صاحب طعام .